Samorządy podejmując decyzję o realizacji inwestycji, coraz częściej decydują się na partnerstwo publiczno-prywatne (PPP). Poniżej zamieszczone zostały trzy aspekty PPP, które nie zawsze widoczne na pierwszy rzut oka, stanowią istotny argument, przemawiający za wyborem tej formy realizacji zadań własnych.

1. Jest efektywną formą realizacji złożonych przedsięwzięć inwestycyjnych

Partnerstwo publiczno-prywatne, jest dwuetapową formą realizacji inwestycji. Partner prywatny w pierwszej kolejności musi wybudować przedmiot inwestycji a następnie nim zarządzać. Element ten stanowi główny czynnik, odróżniający PPP od innych form realizacji inwestycji.

Pojawia się więc pytanie, dlaczego fakt ten, jest szczególnie istotny, zwłaszcza w złożonych przedsięwzięciach inwestycyjnych? Otóż, im przedsięwzięcie jest bardziej kompleksowe, zawierające szeroki zakres zadań, tym większe jest prawdopodobieństwo pojawienia się rozbieżności między celami uczestniczących podmiotów. Należy pamiętać, że celem wykonawcy jest maksymalizacja zysków w ramach oferowanej ceny, z kolei celem samorządu jest efektywne gospodarowanie środkami publicznymi. Rozbieżności te, są jednym z najczęstszych źródeł nieporozumienia i ewentualnych konfliktów między samorządem a wykonawcą.

Drugim czynnikiem, jest złożoność inwestycji. Dla uproszczenia możemy przyjąć, że będzie to każda realizacja zadania publicznego, która już na etapie budowy wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu zarządzania. Przykładem takiej inwestycji jest budowa obiektów sportowych (pływalnia, korty tenisowe, hale sportowe) - wymagają one gotowej koncepcji i doświadczenia już na etapie projektowania i budowy. Można wybudować obiekt zgodnie z wymaganymi normami, który jednocześnie nie będzie zoptymalizowany, pod kątem użytkowania. W PPP, zagrożenie to jest minimalizowane. Partner prywatny, który będzie jednocześnie zarządcą obiektu, zaprojektuje go uwzględniając przyszłe potrzeby eksploatacyjne. Obiekt będzie nowoczesny, a świadczone usługi atrakcyjne dla użytkowników. Od tego czy te warunki zostaną spełnione zależy wynagrodzenie partnera prywatnego.

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że dzięki PPP dochodzi do połączenia celów samorządu i wykonawcy. Kontynuując przykład obiektu sportowego, partnerowi prywatnemu zależy na wybudowaniu go w jak najwyższym standardzie, a mieszkańcy zyskują obiekt nowoczesny, oferujący usługi najwyższej jakości.

2. W krótkim okresie może się okazać droższe

Wśród głównych zalet PPP wymienia się efektywność ekonomiczną. Prawdą jest, że model PPP powoduje, że środki samorządowe są wydawane w oparciu o kryteria value for money. Jak zostało wskazane powyżej, partner prywatny, posiada motywację by wykonać prace budowlane w jak najwyższej jakości po konkurencyjnej cenie. Nie oznacza to jednak, że sama wycena przedsięwzięcia będzie tańsza. W ręcz przeciwnie, w wielu przypadkach oferta wykonawcy za prace budowlane może się okazać wyższa niż w tradycyjnej formie realizacji inwestycji. Z czego to wynika? Najczęściej z dłuższego okresu odpowiedzialności partnera prywatnego za jakość wykonanej usługi. W tradycyjnym podejściu do realizacji zamówienia wykonawca jest zobowiązany do udzielenia podstawowej gwarancji, najczęściej jest to okres 2 lat od momentu oddania przedmiotu inwestycji. Z kolei partner prywatny odpowiada za jakość do końca trwania umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym.

Nie należy jednak odbierać tego faktu negatywnie. W PPP, koszty całego przedsięwzięcia są znane w momencie podpisania umowy i są realne. Oznacza to, że podmiot publiczny nie musi się obawiać pojawienia nieoczekiwanych kosztów w trakcie obowiązywania umowy o PPP. Niestety w przypadku inwestycji realizowanych w tzw. podejściu tradycyjnym, co się zaoszczędzi na początku, często trzeba spłacić z nawiązką w kolejnych latach eksploatacji.

3. Stanowi jedną z nielicznych form outsourcingu zadań własnych jednostki samorządowej

Oczekiwania mieszkańców względem jakości świadczonych usług w ramach wypełniania zadań własnych przez samorząd stają coraz wyższe. Tradycyjna forma realizacji zadań, wymaga wysokiego zaangażowania organów samorządowych w okresie eksploatacji inwestycji. W przypadku PPP, zaangażowanie samorządu na etapie eksploatacji jest minimalne – należy jednak podkreślić, że droga do nawiązania współpracy partnerskiej należy do jednej z dłuższych (przyjmuje się, że na przeprowadzenie analiz i negocjacji potrzeba około 9 miesięcy).

W czym przejawia się outsorcing w PPP? O ile, w przypadku postępowania tradycyjnego to organy publiczne odpowiadają za prawidłowe funkcjonowanie infrastruktury. W PPP rola samorządu ulega diametralnej zmianie. Zamiast świadczyć usługi zarządcze, podmiot publiczny, ponosi głównie obowiązki kontrolne, tj. sprawdza czy świadczone usługi są należytej jakości. Samorząd przenosi na partnera prywatnego nie tylko wykonanie zadania rozumianego jako prace budowlane i świadczenie usług zarządczych, ale również większość ryzyka i odpowiedzialności z nim związanych.

Dobrym przykładem jest budowa Sądu w Nowym Sączu w formule PPP, w której partner prywatny poza wykonaniem prac budowlanych zarządza obiektem, tj. przejmuje obowiązki związane z jego funkcjonowaniem (zapewnienie czystości, ogrzewanie obiektu, oraz inne prace zarządczo-administracyjne). Podmiot publiczny w zamian za prawo do korzystania z budynku Sądu, płaci tzw. opłatę za dostępność. Dzięki takiemu rozwiązaniu, podmiot publiczny może koncentrować się na głównym przedmiocie swojej działalności i nie jest obarczony, żadnymi dodatkowymi czynnościami, a przede wszystkim nieprzewidzianymi wydatkami.

Pomogliśmy w realizacji budowy kortów tenisowych, termomodernizacji czy budowy dróg w formule PPP. Jeżeli zastanawiają się Państwo nad realizacją zadań w formule PPP, zachęcamy do zapoznania się z ofertą.

Autor

Marcin Kazaryn

11.06.2018